Energiebesparingsplicht 2027: wat verandert er?

Wat is er veranderd?

De voorgenomen actualisering raakt het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling. IPLO beschrijft de consultaties en de planning. Volgens die planning volgt publicatie van de wijzigingen begin 2027 in het Staatsblad en de Staatscourant, met inwerkingtreding voorzien op 1 juli 2027.

Een hoofdvoorstel is het verhogen van de terugverdientijd voor energiebesparende maatregelen van 5 naar 7 jaar. Daarnaast worden de Erkende Maatregelenlijsten (EML) geactualiseerd naar onder meer de stand der techniek en investeringskosten. Dit zijn voorgenomen wijzigingen: gebruik de zevenjaarstermijn niet alsof die op 31 oktober 2026 al de geldende wettelijke termijn is.

De consultatie houdt de ondergrenzen gelijk: 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar. Een eerder besproken verhoging naar 100.000 kWh staat volgens IPLO niet in de consultatietekst en is geen voorgenomen wetgeving in dit voorstel.

Voor wie geldt dit?

De voorbereiding is relevant voor bedrijven en instellingen waarop de energiebesparingsplicht, informatieplicht of onderzoeksplicht van toepassing is. Beoordeel per locatie en activiteit wie de maatregelen uitvoert, wie rapporteert en welke regels voor gebouwen en milieubelastende activiteiten gelden.

Voorgenomen is dat enkele sectoren met uniforme processen of vooral gebouwgebonden energiegebruik van onderzoeksplicht naar informatieplicht gaan. Dat geldt niet automatisch voor iedere organisatie met een onderzoeksplicht. Controleer de definitieve sectorafbakening zodra de regelgeving is gepubliceerd.

Wat betekent dit praktisch?

De normadressaat voor de informatieplicht wordt volgens het voorstel aangepast: de rapportageverantwoordelijkheid moet beter aansluiten op degene die de erkende maatregelen moet uitvoeren. Voor milieubelastende activiteiten wordt die rapportage in het ontwerp bij de uitvoerder van de activiteiten gelegd. Veronderstel niet zonder beoordeling dat verhuurder, huurder of concern automatisch dezelfde rol behoudt.

Voor organisaties kan een langere terugverdientijd betekenen dat meer maatregelen binnen de plicht vallen. Werk daarom scenario’s voor investeringen en uitvoering uit, maar baseer uw wettelijke verantwoording op de op dat moment geldende regels. De aangepaste EML en rekenuitgangspunten moeten nog in hun definitieve vorm worden gevolgd.

• Breng energiegebruik per locatie in beeld en bepaal welke huidige plichten gelden.
• Vergelijk uw maatregelenregister en investeringsplanning met het scenario van een terugverdientijd tot 7 jaar.
• Controleer of uw sector mogelijk naar de informatieplicht gaat en wie volgens het voorstel de rapportage moet doen.
• Stem eigenaarschap van maatregelen en rapportages af met betrokken exploitanten, verhuurders of huurders.

Waar moet u nu op letten?

De huidige verplichtingen blijven gelden zolang de nieuwe regels niet in werking zijn getreden. Een consultatie, een gepubliceerd consultatieverslag of een planningspagina is op zichzelf geen definitieve wettelijke wijziging. De definitieve publicatie kan afwijken van het voorstel.

Volg daarom de publicaties van Bal en Bbl in het Staatsblad en van de Omgevingsregeling in de Staatscourant. Controleer daarna de werkelijke ingangsdatum, eventuele overgangsregels en de toepasselijke EML. Deze kennisbank geeft algemene informatie en handvatten en is geen verklaring dat uw organisatie aan de energiebesparingsplicht voldoet.

• Leg vast welke aannames in uw planning nog op een voorstel berusten.
• Volg de definitieve publicatie, voorzien begin 2027, en verifieer de dan vastgestelde ingangsdatum.
• Werk processen, budgetten en rapportageverantwoordelijkheden bij zodra de definitieve inhoud bekend is.

Veelgestelde vragen

Zijn de wijzigingen en 1 juli 2027 al definitief?

Nee, in deze uitleg zijn het op 31 oktober 2026 voorgenomen en geconsulteerde wijzigingen. IPLO noemt 1 juli 2027 als planning, met publicatie voorzien begin 2027. Blijf de definitieve publicatie en inwerkingtredingsbepalingen volgen.

Wordt de ondergrens verhoogd naar 100.000 kWh?

Niet in de door IPLO beschreven consultatie. De ondergrenzen blijven daarin 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent). De eerder gecommuniceerde verhoging naar 100.000 kWh is niet opgenomen in deze consultatietekst.

Moet ik nu al uitgaan van 7 jaar terugverdientijd?

Gebruik dat als voorbereidingsscenario, niet als vervanging van de nu geldende regels. Het voorstel verhoogt de termijn van 5 naar 7 jaar; pas de definitieve nieuwe wettelijke termijn toe wanneer de betreffende wijziging daadwerkelijk geldt.

Vervalt mijn onderzoeksplicht en wie moet straks rapporteren?

Dat hangt af van de uiteindelijke sectorindeling en de regels voor uw activiteiten en gebouwen. Het voorstel verplaatst enkele sectoren naar de informatieplicht en past de normadressaat aan. Controleer de definitieve afbakening en verantwoordelijkheden; een algemene planningspagina beslist dit niet voor uw individuele organisatie.

Primaire bronnen

• IPLO — Ontwikkelingen Energiebesparingsplicht 2027: voorstellen, ondergrenzen en planning
• Overheid.nl — Internetconsultatie Actualisatie energiebesparingsplicht 2027