Wat is een VCA-bedrijfscertificaat?

Direct antwoord: een VCA-bedrijfscertificaat laat zien dat je bedrijf veiligheid, gezondheid en milieu (VGM) aantoonbaar en structureel regelt. Het is niet wettelijk verplicht, maar veel opdrachtgevers vragen erom voordat je bij hen aan het werk mag. Een erkende certificatie-instelling beoordeelt je bedrijf met een audit. Het certificaat is drie jaar geldig en wordt elk jaar gecontroleerd.

Diploma of certificaat: wat is het verschil?

In de praktijk worden deze twee vaak door elkaar gehaald.

• VCA-diploma: persoonlijk. Een medewerker haalt VCA Basis of VCA VOL en staat daarmee in het Centraal Diploma Register. Het diploma is tien jaar geldig. Lees ook wat is VCA en voor wie is het?
• VCA-bedrijfscertificaat: voor de organisatie. Het bedrijf laat met een audit zien dat het VGM-beleid werkt in de praktijk, van risico-inventarisatie tot toolboxmeetings en incidentonderzoek.

Een bedrijf met een VCA-certificaat moet ook zorgen dat zijn medewerkers de juiste diploma's hebben. De twee horen dus bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde.

VCA*, VCA** en VCA Petrochemie

Er zijn verschillende niveaus. Welk niveau je nodig hebt, hangt af van je werk, je rol in projecten en wat je opdrachtgever vraagt.

• VCA* (één ster): voor bedrijven die zelfstandig werk uitvoeren bij opdrachtgevers en daarbij hun eigen operationele risico's beheersen, zonder andere partijen aan te sturen. Veel onderaannemers kiezen dit niveau.
• VCA** (twee sterren): voor bedrijven die ook het werk van anderen organiseren en aansturen, zoals hoofdaannemers die met onderaannemers werken. Naast de eigen risico's gaat het hier ook om het organiseren en borgen van veiligheid in de hele organisatie.
• VCA Petrochemie: een variant voor bedrijven die werken in de petrochemische industrie, waar opdrachtgevers extra eisen stellen.

De Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) beheert de VCA-normen. Met de VCA-wijzer van SSVV bepaal je welk niveau bij je bedrijf past. Voor uitzendorganisaties die personeel leveren aan VCA-gecertificeerde bedrijven bestaat een aparte checklist: VCU.

Hoe haal je een VCA-certificaat?

1. Bepaal het niveau met de VCA-wijzer en overleg met je belangrijkste opdrachtgevers wat zij verwachten.

2. Breng je huidige situatie in kaart: welke onderdelen van de checklist heb je al geregeld en wat ontbreekt nog? Denk aan een actuele RI&E, taakrisicoanalyses, een opleidingsoverzicht, toolboxmeetings, werkplekinspecties en de registratie van incidenten.

3. Voer de ontbrekende onderdelen in, en zorg dat ze ook echt worden gebruikt. Een auditor kijkt niet alleen naar documenten, maar ook naar de praktijk op de werkplek.

4. Kies een erkende certificatie-instelling en plan de certificatie-audit.

5. Na een positieve beoordeling wordt het certificaat geregistreerd in het Centraal Certificaten Register van SSVV.

Daarna volgt elk jaar een controle-audit. Na drie jaar vraag je een nieuwe certificatie aan.

Nieuwe versie: VCA 2026/6.1

Sinds 1 juli 2026 worden VCA-audits uitgevoerd volgens versie 2026/6.1 van de checklist. Volgens certificatie-instelling Kiwa zijn onder meer onderdelen over leiderschap uit VCA-LEI in de checklist opgenomen en sluit VCA beter aan op het werken aan veiligheidscultuur. Heb je binnenkort een audit, kijk dan op de website van SSVV naar de actuele checklist. De persoonlijke VCA-diploma's veranderen hierdoor niet.

Veelgemaakte fouten

• Alleen op papier geregeld: procedures die in een map staan maar niet worden gevolgd, vallen bij een audit snel door de mand.
• Opleidingen niet bijgehouden: verlopen VCA-diploma's of ontbrekende VCA VOL bij leidinggevenden zijn een bekende tekortkoming. Lees VCA verlopen, wat nu?
• Toolboxmeetings als verplicht nummer: een toolbox telt pas echt als medewerkers meepraten over de risico's van hun eigen werk.
• Te laat beginnen: reken op enkele maanden voorbereiding als je nog vanaf nul begint.

Hulp bij VCA voor je bedrijf

JS Training & Support helpt bedrijven bij het opzetten en verbeteren van hun VGM-systeem en bij de voorbereiding op de audit. De certificering zelf gebeurt altijd door een onafhankelijke, erkende certificatie-instelling. Daarnaast verzorgen we de VCA-opleidingen voor je medewerkers, ook incompany op je eigen locatie.

Neem contact op over VCA voor je bedrijf