Wat is VCA? Verplichting en geldigheid

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is een systeem voor veilig en gezond werken, met aandacht voor het milieu, in risicovolle werkomgevingen zoals de bouw, techniek en industrie. Een VCA-persoonsdiploma laat zien dat u de vereiste veiligheidskennis bezit; VCA-bedrijfscertificering gaat over het veiligheidsbeheersysteem van een organisatie.

VCA is niet voor iedereen wettelijk verplicht. Een opdrachtgever kan het diploma of de bedrijfscertificering wel als voorwaarde voor een opdracht stellen. Dat kan ook gelden voor zzp’ers. Welk persoonsdiploma past, hangt af van uw functie en verantwoordelijkheid. B-VCA en VOL-VCA zijn beide 10 jaar geldig.

Wat is het verschil tussen VCA-bedrijfscertificering en een persoonsdiploma?

Vaak ontstaat er verwarring tussen het certificeren van een bedrijf en het diplomeren van een persoon.

Een VCA-bedrijfscertificering toont aan dat een bedrijf structureel voldoet aan eisen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu.

Een VCA-persoonsdiploma toont aan dat de individuele professional de benodigde basiskennis bezit om veilig te werken. Dit diploma is persoonlijk en 10 jaar geldig.

Lees ook wat een VCA-bedrijfscertificaat is en welk niveau bij uw bedrijf past.

Voor wie is VCA Basis of VOL-VCA bedoeld?

Binnen de persoonsdiploma's maken we onderscheid in doelgroepen:

• B-VCA (Basisveiligheid VCA): Bedoeld voor uitvoerende medewerkers. Dit diploma bewijst dat u de basiskennis bezit over veilig werken, risico's herkent en weet hoe u ongevallen kunt voorkomen. De inhoud en opleidingsmogelijkheden staan bij de VCA Basis-opleiding.
• VOL-VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden): Bedoeld voor operationeel leidinggevenden en zzp'ers die als onderaannemer werken voor VCA-gecertificeerde bedrijven. Naast basiskennis behandelt VOL-VCA ook de verantwoordelijkheden voor veiligheid op de werkplek en het aansturen van medewerkers. Lees over de inhoud en opleidingsmogelijkheden op de VCA VOL-pagina.

Twijfelt u welk niveau bij uw werk past? De keuzehulp voor VCA Basis en VCA VOL licht de verschillen verder toe.

Wanneer is VCA verplicht?

De Arbowet kent geen algemene verplichting om een VCA-diploma te hebben. Werkgevers moeten wel zorgen voor veilig werken, passende voorlichting en instructie. Een VCA-diploma vervangt die verplichtingen niet.

VCA kan toch noodzakelijk zijn om een opdracht uit te voeren. Een opdrachtgever of VCA-gecertificeerd bedrijf kan het als contractuele eis stellen voordat u op een project of locatie aan de slag gaat. Controleer daarom vooraf de opdrachtvoorwaarden en welk diploma wordt gevraagd. Meer uitleg vindt u in wanneer VCA verplicht is.

Is VCA verplicht voor zzp’ers?

Ook voor zzp’ers bestaat geen algemene wettelijke VCA-diplomaplicht. Of u VCA nodig heeft, hangt onder meer af van uw werkzaamheden en de eisen van uw opdrachtgever. Werkt u als zzp’er als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan hoort VOL-VCA bij die rol. Dat betekent niet dat iedere zelfstandige, ongeacht het werk, VCA nodig heeft. Lees de verdere toelichting over VCA voor zzp’ers.

Wat leert u voor een VCA-examen?

De opleiding gaat niet alleen over regels uit het hoofd leren. U leert situaties beoordelen en bepalen welke maatregel het risico het beste beheerst. Belangrijke onderwerpen zijn:

• verantwoordelijkheden van werkgever, leidinggevende en medewerker;
• risicoanalyse, werkvergunningen en de Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA);
• veilig gebruik van gereedschappen, machines en persoonlijke beschermingsmiddelen;
• werken op hoogte, hijsen, elektriciteit en gevaarlijke stoffen;
• brand, explosie, ongevallen en handelen in noodsituaties.

Bij VCA Basis ligt de nadruk op veilig uitvoeren. VCA VOL behandelt daarnaast het organiseren van werk, instrueren van medewerkers en houden van toezicht.

Hoe bereidt u zich voor op het VCA-examen?

Klassikale cursus met examen

Dit is geschikt als u uitleg van een docent wilt en de theorie direct aan praktijksituaties wilt koppelen. Bij de klassikale varianten van VCA Basis en VCA VOL is het officiële examen inbegrepen.

E-learning met examen

Met e-learning bereidt u zich zelfstandig voor, op momenten die bij uw planning passen. Het officiële examen legt u daarna af op een beschikbare examenlocatie.

Alleen examen

Deze route is bedoeld voor kandidaten die de actuele stof al beheersen. Twijfelt u tussen de niveaus? Gebruik dan eerst de keuzehulp voor VCA Basis en VCA VOL.

Hoe lang zijn VCA Basis en VOL-VCA geldig?

Het VCA Basis-diploma (B-VCA) en het VOL-VCA-diploma zijn 10 jaar geldig vanaf de examendatum. Na slagen wordt uw persoonsdiploma geregistreerd in het Centraal Diploma Register van de SSVV. In dat register kunt u ook de geldigheid controleren. Deze termijn gaat over het persoonsdiploma, niet over VCA-bedrijfscertificering. Lees meer over registratie en opnieuw examen doen in hoe lang een VCA-diploma geldig is.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is VCA hetzelfde als een veiligheidspaspoort?

Nee, uw behaalde VCA-diploma wordt landelijk geregistreerd in het Centraal Diploma Register (CDR). Hoewel sommige partijen fysieke pasjes verstrekken, is de registratie in het CDR het enige officiële bewijs. JS Training & Support hanteert de standaard CDR-registratie en levert het digitale diploma.

Kan ik VCA ook op locatie volgen?

Zeker. Voor groepen kan VCA Basis incompany of VCA VOL incompany praktisch zijn. Voorbereiding, taal, examenruimte en planning worden vooraf afgestemd.

Is VCA wettelijk verplicht?

Niet als algemene diplomaplicht in de Arbowet. Opdrachtgevers en VCA-gecertificeerde bedrijven kunnen het diploma wel contractueel eisen. Lees de uitgebreide uitleg over wanneer VCA verplicht is.