Is een preventiemedewerker verplicht?
Direct antwoord: ja. Elke werkgever met personeel moet zich laten bijstaan door minimaal één deskundige werknemer op het gebied van preventie en bescherming: de preventiemedewerker. Bij een bedrijf met maximaal 25 werknemers mag de werkgever of directeur die rol zelf vervullen, als hij daarvoor voldoende deskundig is. Een specifiek certificaat schrijft de wet niet voor.
Wat staat er in de wet?
De verplichting staat in artikel 13 van de Arbowet, zoals die geldt op 26 oktober 2026.
- Bijstand (eerste lid): de werkgever laat zich bij het naleven van de Arbowet bijstaan door een of meer deskundige werknemers.
- Instemming (eerste lid): als er een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is, worden de keuze van deze werknemer en diens positie bepaald met instemming van de OR of PVT.
- Deskundigheid (vierde lid): de preventiemedewerker heeft voldoende deskundigheid, ervaring en uitrusting, en krijgt genoeg tijd om de taken goed te doen.
- Onafhankelijkheid (vijfde lid): de werkgever stelt de preventiemedewerker in staat de taken zelfstandig en onafhankelijk uit te voeren, en de preventiemedewerker mag daardoor niet worden benadeeld.
- Kleine bedrijven (tiende lid): bij maximaal 25 werknemers mag de werkgever of directeur de taken zelf uitvoeren, mits hij voldoende deskundig is.
Is er binnen het bedrijf onvoldoende deskundigheid, dan mag de bijstand ook (deels) door deskundigen van buiten worden geleverd. Lees de actuele wettekst in de Arbeidsomstandighedenwet.
Wat doet een preventiemedewerker?
De wet noemt drie kerntaken (artikel 13, zevende lid):
1. Meewerken aan het opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
2. Adviseren aan en nauw samenwerken met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, of bij het ontbreken daarvan met de werknemers, over de genomen en te nemen maatregelen.
3. Meewerken aan het uitvoeren van die maatregelen.
In de praktijk betekent dat bijvoorbeeld: werkplekken bekijken, risico's signaleren, het plan van aanpak bewaken, collega's aanspreken en vragen beantwoorden over veilig werken. In de RI&E beschrijft de werkgever ook hoe de preventietaken zijn geregeld.
Hoeveel tijd kost het?
De wet noemt geen vast aantal uren. De preventiemedewerker moet zoveel tijd beschikbaar hebben dat de taken naar behoren kunnen worden uitgevoerd. In een klein kantoor kost dat weinig tijd. In een productiebedrijf of bouwbedrijf met meer risico's is het een serieuze taak die je ook zo moet plannen.
Een veelgemaakte fout is de rol toewijzen zonder tijd, mandaat of toegang tot de directie. Dan bestaat de preventiemedewerker op papier, maar gebeurt er weinig.
Preventiemedewerker en RI&E
De preventiemedewerker en de RI&E horen bij elkaar. Een goede preventiemedewerker kent de risico's uit de RI&E, weet welke maatregelen in het plan van aanpak staan en houdt in de gaten of ze ook worden uitgevoerd. Twijfel je welke RI&E bij je bedrijf past? Gebruik dan onze RI&E-keuzehulp.
Wie maak je preventiemedewerker?
Kies iemand die:
- de werkvloer kent en door collega's serieus wordt genomen;
- dicht genoeg bij het werk staat om risico's te zien;
- tijd en mandaat krijgt om dingen op te pakken;
- zich wil verdiepen in arbo-onderwerpen.
Het kan iemand zijn die ook BHV'er is, maar let op dat de taken verschillen. Lees ook is BHV verplicht?
Opleiding preventiemedewerker
Een opleiding helpt de preventiemedewerker om de rol goed in te vullen: de wet- en regelgeving, de RI&E en het plan van aanpak, samenwerken met OR, PVT en arbodienst, en risico's herkennen op de eigen werkvloer. Bij JS Training & Support kun je de opleiding preventiemedewerker volgen via open inschrijving of incompany op je eigen locatie. Met de opleidingsscan zie je welke opleidingen echt passen bij je organisatie.
Bekijk de opleiding preventiemedewerker