Hoe vaak moet je BHV herhalen? Dit zegt de Arbowet

Direct antwoord: de Arbowet schrijft niet voor dat iedere BHV'er wettelijk elk jaar een herhalingscursus moet volgen. De werkgever moet er wel voor zorgen dat bedrijfshulpverleners voldoende zijn opgeleid en hun kennis en vaardigheden op peil houden. Jaarlijks herhalen is gebruikelijk en voor veel organisaties een logisch uitgangspunt, maar de juiste frequentie hoort aan te sluiten op de RI&E, de aanwezige risico's en de manier waarop de BHV-organisatie is ingericht.

Wat zegt de Arbowet over BHV-herhaling?

De Arbowet verplicht werkgevers om doeltreffende bedrijfshulpverlening te organiseren. Daarvoor moeten voldoende BHV'ers beschikbaar zijn die hun taken goed kunnen uitvoeren. De wet noemt geen vaste herhalingstermijn van één jaar en geeft ook geen algemene vervaldatum voor BHV-kennis.

De werkgever moet kunnen onderbouwen dat de BHV-organisatie past bij de risico's van het bedrijf. De Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), het aantal aanwezigen, werktijden, gebouwen, werkzaamheden en mogelijke noodscenario's zijn daarbij bepalend. Lees ook Is BHV verplicht voor werkgevers? en Hoeveel BHV'ers heb je nodig?.

Waarom jaarlijks herhalen vaak een goed uitgangspunt is

BHV bestaat voor een belangrijk deel uit praktische vaardigheden die afnemen wanneer ze niet worden gebruikt. In een noodsituatie moet een BHV'er onder tijdsdruk kunnen handelen. Periodiek trainen helpt onder meer om:

• reanimatie en het gebruik van een AED correct en in de juiste volgorde uit te voeren;
• eerste hulp te verlenen en een situatie veilig te beoordelen;
• een beginnende brand te herkennen en alleen verantwoord te bestrijden;
• snel en duidelijk te alarmeren en hulpdiensten op te vangen;
• collega's en bezoekers via veilige routes te ontruimen;
• als BHV-team samen te werken en procedures daadwerkelijk toe te passen.

Een jaarlijkse BHV-herhaling geeft veel organisaties een werkbaar ritme om deze onderdelen opnieuw te oefenen. Het is geen universele wettelijke termijn: de RI&E kan aanleiding geven om bepaalde vaardigheden of scenario's vaker te trainen.

Wilt u kennis en praktische vaardigheden opnieuw laten oefenen? Bekijk BHV opleidingen

Certificaatgeldigheid is geen wettelijke vervaldatum

Een opleider kan op een certificaat een geldigheidsduur van bijvoorbeeld één jaar vermelden. Dat is niet hetzelfde als een wettelijke regel dat de BHV'er na precies twaalf maanden onbevoegd is. De Arbowet beoordeelt niet alleen een datum op een certificaat, maar vooral of de werkgever de BHV doeltreffend heeft georganiseerd en de deskundigheid aantoonbaar op peil houdt.

Een geldig certificaat kan helpen om gevolgde scholing aan te tonen. Het vervangt niet de verantwoordelijkheid om te beoordelen of de BHV'er nog voldoende vaardig is voor de risico's en taken binnen de eigen organisatie.

Hoe vaak moet u een ontruiming oefenen?

Minimaal jaarlijks een ontruimingsoefening houden is voor veel organisaties een verstandig uitgangspunt. Zo worden vluchtroutes, verzamelplaatsen, alarmering, taakverdeling en communicatie in de praktijk getest. Leg bevindingen vast en verwerk verbeterpunten in procedures en volgende oefeningen.

Vaker oefenen kan verstandig zijn bij:

• verhoogde brand-, explosie- of letselrisico's;
• complexe gebouwen, meerdere verdiepingen of verschillende locaties;
• veel bezoekers, uitzendkrachten of medewerkers die de locatie niet goed kennen;
• ploegendiensten of sterk wisselende bezetting;
• zorgafhankelijke, minder mobiele of anderstalige aanwezigen;
• gewijzigde vluchtroutes, verbouwingen, processen of BHV-bezetting;
• tekortkomingen die tijdens een eerdere oefening zijn vastgesteld.

Niet iedere oefening hoeft een volledige onaangekondigde ontruiming te zijn. Een gerichte table-topoefening, portofoonoefening of scenario rond een specifieke afdeling kan tussentijds waardevolle informatie geven.

Wat als het BHV-certificaat is verlopen?

Breng eerst in kaart wanneer de BHV'er voor het laatst theorie en praktijk heeft geoefend, hoeveel ervaring nog aanwezig is en welke taken hij of zij binnen de huidige BHV-organisatie krijgt. Wacht niet met handelen tot alleen de certificaatdatum is besproken: beoordeel de feitelijke inzetbaarheid.

Een korte herhaling kan passend zijn wanneer de basis recent is geleerd, regelmatig is geoefend en de deelnemer de vaardigheden nog beheerst. Een volledige basistraining is meestal verstandiger wanneer:

• de laatste training of oefening lang geleden is;
• essentiële basiskennis of praktische handelingen onvoldoende worden beheerst;
• de BHV'er nooit een volledige basistraining heeft gevolgd;
• de werkzaamheden, locatie of BHV-taken sterk zijn veranderd;
• de werkgever onvoldoende kan aantonen dat de deskundigheid op peil is gebleven.

Bij twijfel kan een opleider vooraf beoordelen of herhaling verantwoord is of dat opnieuw starten met de basis meer zekerheid geeft.

Open inschrijving of een incompany BHV-training?

Bij een open inschrijving volgt een deelnemer de BHV-training op een geplande datum en trainingslocatie. Dit is praktisch voor één of enkele BHV'ers en biedt een vaste, complete trainingsopzet.

Een incompany training is vaak geschikt voor een groter team of wanneer organisaties bedrijfsspecifiek willen oefenen. De training en scenario's kunnen dan aansluiten op de eigen:

• vluchtroutes, verzamelplaatsen en compartimentering;
• alarm- en ontruimingsprocedures;
• aanwezige AED, EHBO-middelen en blusmiddelen;
• communicatie- en taakverdeling binnen het BHV-team;
• bedrijfsrisico's en realistische noodscenario's.

Daarmee oefent het team niet alleen algemene vaardigheden, maar ook hoe de BHV-organisatie op de eigen locatie moet functioneren.

Wilt u met uw team oefenen op de eigen locatie en procedures? Vraag een incompany training aan

Praktisch advies voor werkgevers

Gebruik jaarlijks herhalen als praktisch vertrekpunt, niet als automatische wettelijke eindconclusie. Leg in de RI&E en het BHV-plan vast welke kennis, vaardigheden en oefeningen nodig zijn, hoe vaak ze terugkomen en waarom die frequentie passend is. Evalueer na trainingen, incidenten, oefeningen en organisatorische wijzigingen of bijsturing nodig is.

Zo kunt u aantonen dat BHV niet alleen administratief is geregeld, maar in een noodsituatie ook daadwerkelijk kan functioneren.

Veelgestelde vragen over BHV herhalen

Is jaarlijkse BHV-herhaling wettelijk verplicht?

Nee. Er is geen vaste jaarlijkse termijn in de Arbowet. De werkgever moet wel zorgen dat BHV'ers voldoende zijn opgeleid en hun kennis en vaardigheden op peil houden.

Hoe vaak is een ontruimingsoefening nodig?

Minimaal jaarlijks is voor veel organisaties verstandig. Bij hogere risico's, complexe locaties of veel wisselende aanwezigen kan vaker oefenen nodig zijn.

Wat moet ik doen als mijn BHV-certificaat is verlopen?

Beoordeel hoe actueel de kennis en praktijkvaardigheden nog zijn. Een herhaling kan voldoende zijn na een beperkte onderbreking; bij een lange onderbreking of onvoldoende basisvaardigheden is een volledige basistraining verstandiger.

Is een certificaat met één jaar geldigheid daarna wettelijk ongeldig?

Nee. De vermelde geldigheidsduur is niet automatisch een wettelijke vervaldatum. De werkgever moet kunnen onderbouwen dat de BHV'er deskundig en inzetbaar blijft.