AED op het werk: locatie en beheer
Een AED op het werk heeft waarde wanneer mensen het apparaat vinden en iemand het beheert. Alleen aanschaffen en ophangen is niet voldoende. Werkgevers, facilitair verantwoordelijken en QHSE-medewerkers moeten afspraken maken over locatie, toegang, controle, storingen en herstel na inzet.
Dit artikel gaat over de organisatie rond een AED en bevat geen medische behandel- of reanimatie-instructie. Er bestaat geen universele wettelijke verplichting die iedere werkgever voorschrijft een AED te plaatsen. Beoordeel de noodzaak vanuit de RI&E, aanwezige risico's, bereikbaarheid van professionele hulp en de BHV-organisatie.
Kies een herkenbare en logische locatie
Plaats de AED op een plek die snel te vinden is vanuit verschillende werkgebieden. Een centrale locatie is niet altijd de beste wanneer gebouwen groot zijn of routes buiten werktijd zijn afgesloten. Loop de route vanaf representatieve werkplekken en beoordeel deuren, trappen, toegangspassen en blokkades.
Gebruik herkenbare aanduiding en houd kasten, borden en route-informatie zichtbaar. Neem de locatie op in het BHV-plan, plattegronden en instructies. Beoordeel dit opnieuw na een verhuizing, verbouwing of toegangsaanpassing.
Borg bereikbaarheid tijdens alle diensten
Een AED achter een afgesloten receptie helpt niet tijdens een avond- of nachtdienst. Controleer daarom per dienst en gebouw wie het apparaat kan bereiken. Denk ook aan weekenden, schoonmaak, beveiliging en derden.
Leg vast hoe medewerkers de AED vinden en alarm slaan. Houd de route vrij en voorkom dat eerst een onbekende sleutelhouder moet worden gezocht. Een code of toegangsprocedure moet bekend en bruikbaar zijn.
Wijs beheer en vervanging expliciet toe
Benoem één primaire beheerder en een vervanger. Beschrijf hun taken en overdracht bij verlof, ziekte of functiewijziging. Een onderhoudscontract ondersteunt technische werkzaamheden, maar neemt interne signalering en opvolging niet volledig over.
De beheerder werkt volgens de voorschriften van de fabrikant. Daarbij horen onder meer het beoordelen van de statusindicatie, de houdbaarheid van batterij en elektroden, de staat van de kast en aanwezige hulpmiddelen. Gebruik geen algemene vervangingstermijn wanneer de fabrikant voor het betreffende model iets anders voorschrijft.
Controle, storingen en inzet
[HartslagNu](https://hartslagnu.nl/aed/aed-beheer/) vraagt beheerders van bij het oproepsysteem aangemelde AED's om het apparaat en een eventuele buitenkast maandelijks te controleren. Ook moeten houdbaarheids- en beschikbaarheidsgegevens actueel blijven. Een onderhoudscontract maakt die eigen controle niet overbodig. Volg daarnaast altijd de fabrikantvoorschriften.
Reageer direct op een foutmelding, afwijkende status, beschadigde kast of verlopen onderdeel. Leg vast wie een storing ontvangt, vervanging regelt en tijdelijke niet-beschikbaarheid communiceert.
Na een inzet moet de organisatie controleren of de AED is teruggebracht en gebruikt. Beoordeel het apparaat volgens fabrikantvoorschrift, vervang gebruikte of geopende onderdelen waar nodig en herstel de registratie en beschikbaarheidsstatus. Zet de AED pas weer als inzetbaar wanneer de controle en noodzakelijke acties zijn afgerond.
Praktisch beheeroverzicht
Gebruik onderstaand overzicht als basis en pas het aan op de fabrikant, locatie en eigen organisatie.
- Controlepunt: zichtbaarheid en bewegwijzering. Eigenaar: facilitair beheer. Actie: controleer borden, locatieaanduiding en zichtlijnen. Controlemoment: maandelijks en na iedere verbouwing of herinrichting.
- Controlepunt: vrije en bruikbare route. Eigenaar: facilitair beheer en BHV-coördinator. Actie: loop de route en verwijder blokkades of toegangsproblemen. Controlemoment: maandelijks en bij gewijzigde toegangsrechten.
- Controlepunt: beschikbaarheid tijdens alle diensten. Eigenaar: BHV-coördinator. Actie: toets toegang per dienst en leg afwijkingen vast. Controlemoment: bij rooster-, gebouw- of beveiligingswijzigingen en minimaal periodiek.
- Controlepunt: statusindicatie en fysieke staat. Eigenaar: AED-beheerder of vervanger. Actie: beoordeel apparaat en kast volgens fabrikantvoorschrift en volg afwijkingen direct op. Controlemoment: maandelijks en na meldingen.
- Controlepunt: batterij en elektroden. Eigenaar: AED-beheerder. Actie: controleer houdbaarheid en geplande vervanging; verwerk nieuwe gegevens in relevante registraties. Controlemoment: maandelijks en na vervanging.
- Controlepunt: storing of niet-beschikbaarheid. Eigenaar: AED-beheerder met facilitair of QHSE. Actie: meld, herstel of vervang en informeer betrokkenen over de tijdelijke situatie. Controlemoment: direct na constatering.
- Controlepunt: controle na inzet. Eigenaar: AED-beheerder. Actie: volg fabrikantprocedure, vervang gebruikte onderdelen en bevestig inzetgereedheid. Controlemoment: direct na terugkomst.
- Controlepunt: beheerregistratie en overdracht. Eigenaar: QHSE of facilitair verantwoordelijke. Actie: houd contactgegevens, vervanging en externe registratie actueel. Controlemoment: per kwartaal en bij personeelswisselingen.
Alarmering en oefenen
Neem de AED op in BHV-oefeningen zonder medische handelingen te improviseren. Oefen vooral de organisatorische kant: alarmeren, de AED lokaliseren, toegang verkrijgen, de route vrijhouden en hulpdiensten opvangen. Evalueer na afloop of de locatie bekend was en of tijd verloren ging door deuren, onduidelijke aanduiding of ontbrekend eigenaarschap.
Stem de frequentie af op de RI&E en veranderingen in de organisatie. Lees ook Hoe vaak moet je BHV herhalen? en Hoeveel BHV'ers heb je nodig?.
Op 16 oktober is [World Restart a Heart Day](https://www.erc.edu/for-everyone/initiatives/world-restart-a-heart-wrah/), een initiatief dat door de European Resuscitation Council is gestart en internationaal aandacht vraagt voor reanimatiebewustzijn. Dat moment kan worden gebruikt om locatiekennis en organisatorische afspraken opnieuw te bespreken, zonder een jaarlijks thema te veronderstellen.
Wilt u de BHV-organisatie, alarmering en praktische inzetbaarheid met uw team oefenen? Bekijk de BHV-opleidingen
Veelgestelde vragen
Is een AED voor iedere werkgever wettelijk verplicht?
Nee. Er is geen algemene AED-plicht voor alle werkgevers. Gebruik de RI&E en de inrichting van de BHV-organisatie om te beoordelen wat voor de locatie nodig en passend is.
Hoe vaak moet een AED worden gecontroleerd?
Volg de fabrikantvoorschriften. Voor bij HartslagNu aangemelde AED's vraagt HartslagNu de eigen beheerder maandelijks te controleren en de beschikbaarheidsgegevens actueel te houden.
Wat moet er na inzet van een AED gebeuren?
Controleer het apparaat volgens de afgesproken procedure en fabrikantvoorschriften, vervang gebruikte of geopende onderdelen waar nodig en herstel de inzetstatus pas nadat de AED aantoonbaar weer gereed is.